مىدهيم . « 1 » تذكّر يك مطلب مهم مطلبى كه تذكّرش در اينجا لازم است ، اين است كه افعال و كارهاى خدا ، مثل خلق و رزق و اماته و احيا و ساير افعالى كه اسماى حُسنى بر آنها دلالت دارند ، گاهى به واسطه يا وسايطى انجام مىگيرد و در اين صورت به واسطه نيز مستند مىشود و منافى با توحيد نيست ؛ خواه آنكه واسطه عاقل و ذى شعور نباشد ، يا عاقل و صاحب شعور باشد . مثال براى مورد غير ذى شعور ، اين آيه است : « وَأَخَذَ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ » ؛ « 2 » « و شب هنگام ستم‌كاران را صيحه عذاب آسمانى بگرفت » . و نيز آيه : « وَأَلْقِ ما فِي يَمِينِكَ تَلْقَفْ ما صَنَعُوا » ؛ « 3 » « و اينك عصاى خود را بيفكن تا اژدها شده و بساط سحر و جادويى اينان را ببلعد » . و مثال مورد ذى شعور نيز آيات بسيارى است ، مثل اين آيات درباره ملائكه : « الَّذِينَ تَتَوَفّيهُمُ الْمَلآئِكَةُ طَيّبِينَ » ؛ « 4 » « آنان كه چون فرشتگان ( مأمورين رحمت خدا ) پاكيزه از شرك قبض

--> ( 1 ) . كتاب شريف الهيات در نهج البلاغه در سال 1361 توسط بنياد نهج البلاغه به زيور طبع آراسته گرديد . ( 2 ) . سوره هود ، آيه 67 . ( 3 ) . سوره طه ، آيه 69 . ( 4 ) . سوره نحل ، آيه 32 .